طفره رییس سازمان توسعه تجارت از صدور مجوز نمایشگاه صنایع تهویه

مهدی بستانچی، با انتقاد از عملکرد رییس سازمان توسعه و تجارت گفت: آقای دهقان دهنوی با وجود تاکید وزیر صنعت برای صدور مجوز نمایشگاه صنایع تهویه مطبوع از این اقدام خودداری می‌کند.علت این مقاومت، وجود انحصار در برگزاری نمایشگاه تأسیسات است که برگزارکننده آن به دلیل منافع خود، نمی‌خواهد این انحصار شکسته شود.

به گزارش سرمایه فردا، رئیس انجمن سیستم‌های تهویه مطبوع ایران، با اشاره به ناترازی انرژی و نقش تجهیزات سرمایشی در مصرف برق، گفت: طبق آماری که وزارت نیرو ارائه داده، حدود ۴۰ درصد از مصرف برق در ساعات پیک، معادل ۴۰ هزار مگاوات، صرف خنک‌سازی فضاهای صنعتی، خانگی و تجاری می‌شود. برای نمونه، شهرک‌های صنعتی کشور حدود ۴۴۰۰ مگاوات برق مصرف می‌کنند و اگر بتوانیم ۱۰ درصد از مصرف تجهیزات سرمایشی را کاهش دهیم، تقریباً معادل کل برق مصرفی شبکه صنعتی صرفه‌جویی خواهد شد. متأسفانه دولت به جای تمرکز بر بهینه‌سازی مصرف، همواره بر ساخت نیروگاه‌های جدید تأکید دارد، در حالی که ارزان‌ترین راه، کاهش مصرف انرژی است.

مهدی بستانچی، با بیان اینکه دولت به عنوان رگولاتور باید وارد عمل شود، افزود: دو راه بیشتر وجود ندارد؛ یا قیمت برق را افزایش دهیم که در شرایط اقتصادی کنونی ممکن نیست و نباید هم انجام شود، یا دولت به عنوان نهاد ناظر، کالاهای پرمصرف را ممنوع کند و اجازه ندهد تجهیزات کم‌بازده در بازار عرضه شوند. در کشورهای اروپایی، با وجود گرمای شدید، چنین مصرف بالایی ندارند، چون نظارت بر تجهیزات سرمایشی جدی است. دولت باید آزمایشگاه‌های مستقل تأسیس کند، استانداردهای حداقلی تعیین کند و خرید تجهیزات کم‌بازده را برای دستگاه‌های اجرایی ممنوع سازد.

بستانچی با تاکید بر اینکه مصرف‌کننده در این میان مقصر نیست، تصریح کرد: وقتی در بازار تجهیزات بدون نظارت عرضه می‌شوند و مصرف‌کننده ناچار به خرید آنهاست، نمی‌توان از او انتقاد کرد. وظیفه رگولاتور است که کالاهای پرمصرف را محدود کند و تعرفه‌های برق را به‌گونه‌ای هدفمند کند که مصرف‌کنندگان به سمت تجهیزات کم‌مصرف سوق داده شوند. همچنین دولت باید تجهیزات فرسوده را جایگزین کرده و ساختمان‌های دولتی را ملزم به استفاده از سیستم‌های کارآمد کند. متأسفانه هفته پیش در یکی از ساختمان‌های دولتی، تجهیزاتی دیدم که متعلق به ۵۰ سال پیش بود و این نشان‌دهنده بی‌توجهی به بهینه‌سازی در خود نهادهای دولتی است.

مشکلات صدور مجوز برگزاری نمایشگاه

رئیس انجمن سیستم‌های تهویه مطبوع با اشاره به مشکلات صدور مجوز برای برگزاری نمایشگاه تخصصی این صنعت، افزود: صنعت تهویه مطبوع در دنیا به عنوان یک صنعت شاخص و مستقل شناخته می‌شود و نمایشگاه‌های بزرگی مانند فرانکفورت، شیکاگو، ایتالیا، ترکیه و دبی به‌صورت تخصصی برای آن برگزار می‌شود. اما در ایران، با وجود پنج سال مکاتبه با سازمان توسعه تجارت و حتی دریافت دستور از معاون اول رئیس‌جمهور دولت قبل و نیز پیگیری‌های مکرر در دولت فعلی، هنوز مجوز برگزاری نمایشگاه تخصصی تهویه مطبوع صادر نشده است. آقای دهقان دهنوی با وجود تاکید وزیر صنعت برای صدور مجوز نمایشگاه صنایع تهویه مطبوع از این اقدام خودداری می‌کند. علت این مقاومت، وجود انحصار در برگزاری نمایشگاه تأسیسات است که برگزارکننده آن به دلیل منافع خود، نمی‌خواهد این انحصار شکسته شود.

وی با اشاره به جلسه با رئیس‌جمهور و پیگیری‌های بعدی، گفت: حدود سه هفته پیش در خدمت رئیس‌جمهور بودیم و ایشان به معاون وزیر صمت دستور دادند که مجوز را صادر کنند. اما متأسفانه پس از پیگیری مجدد، نه تنها اقدامی نشد، بلکه حتی پاسخ تلفنی هم ندادند. این رفتار نشان‌دهنده مقاومت عجیب دولت در برابر خواست صنعت است. ما از تمام فعالان این صنعت خواسته‌ایم که در نمایشگاه تأسیسات شرکت نکنند و خوشبختانه بالای ۹۰ درصد اعضای ما، علی‌رغم پرداخت هزینه، از حضور در این نمایشگاه انصراف داده‌اند. این اقدام نشان می‌دهد که صنعتگران به دنبال استقلال و برگزاری نمایشگاه تخصصی خود هستند، اما دولت همچنان در برابر این خواست منطقی ایستادگی می‌کند.

بستانچی در پایان با تأکید بر ضرورت استانداردسازی، گفت: صنعت تهویه مطبوع نیازمند استانداردهای تخصصی است و ما به عنوان انجمن، در تلاش برای تدوین این استانداردها هستیم. امیدواریم با حمایت دولت و رفع موانع، بتوانیم نمایشگاه تخصصی خود را برگزار کرده و گامی مؤثر در جهت توسعه این صنعت حیاتی برداریم.

۹۰ درصد چیلرها غیرایرانی هستند

همچنین آرین پور، عضو هیئت مدیره انجمن سیستم‌های تهویه مطبوع ایران، با اشاره به وضعیت واردات و تولید تجهیزات سرمایشی در کشور، گفت: بخش قابل‌توجهی از تجهیزات سرمایشی مانند چیلرها که حدود ۹۰ درصد آنها برندهای غیرایرانی هستند، یا به‌صورت رسمی وارد شده‌اند یا در داخل کشور توسط تولیدکنندگان زیرپله‌ای و بدون نظارت ساخته می‌شوند. این در حالی است که دولت برای افزودن هر مگاوات نیروگاه خورشیدی به شبکه، حدود ۳۵ تا ۴۰ میلیون دلار هزینه می‌کند، در حالی که با نصف این هزینه می‌توان با جایگزینی تجهیزات پرمصرف، مصرف برق را به‌طور قابل‌توجهی کاهش داد.

وی با بیان اینکه وزارت نیرو آمار دقیقی از تولید و واردات کولرهای گازی ارائه نداده است، افزود: بر اساس مجوزهای تولید صادرشده توسط وزارت صمت تا پایان سال ۱۴۰۴، ظرفیت تولید سالانه کولر گازی حدود دو تا دو و نیم میلیون دستگاه است، اما در عمل، کمتر از ۲۰۰ هزار دستگاه در داخل تولید می‌شود. از سوی دیگر، بر اساس داده‌های گمرکی، حدود ۷۰۰ هزار دستگاه کولر گازی به‌صورت قانونی وارد کشور شده است و مابقی از طریق قاچاق یا مسیرهای غیررسمی تأمین می‌شود. با توجه به حجم و وزن این دستگاه‌ها، قاچاق آنها کار ساده‌ای نیست، اما متأسفانه به دلیل ضعف نظارت، این کالاها از مسیرهای نامتعارف نیز وارد بازار می‌شوند.

واردات مواد اولیه با مشکلات جدی مواجه است

آرین پور با تاکید بر اینکه واردات مواد اولیه نیز با مشکلات جدی مواجه است، تصریح کرد: بانک مرکزی اعلام کرده که مشکلی برای واردات مواد اولیه وجود ندارد، اما در عمل، تولیدکنندگان با موانع متعددی روبرو هستند. برای نمونه، مسیرهای ریلی و دریایی با محدودیت‌هایی مواجه شده و برخی کشتی‌ها به جای بندر کراچی، به هند می‌روند و این موضوع، زمان و هزینه حمل‌ونقل را افزایش داده است. در چنین شرایطی، تولیدکنندگان نمی‌توانند مواد اولیه را به‌موقع تأمین کنند و این موضوع، چرخه تولید را مختل می‌کند.

عضو هیئت مدیره انجمن سیستم‌های تهویه مطبوع با اشاره به هزینه‌های بالای تولید، افزود: حدود ۷۲ تا ۷۳ درصد از قیمت تمام‌شده محصولات تهویه مطبوع، مربوط به مواد اولیه است. این یعنی صنعت ما عملاً به یک خام‌فروش تبدیل شده و ارزش افزوده چندانی روی مواد اولیه ایجاد نمی‌کند. وقتی ۷۲ درصد بهای تمام‌شده به مواد اولیه اختصاص دارد، هرگونه نوسان ارزی، تحریم‌ها یا تغییر در زنجیره تأمین، به‌شدت بر قیمت نهایی محصول تأثیر می‌گذارد و تولیدکننده را با چالش جدی در بازگشت سرمایه مواجه می‌کند.

وی در پایان با اشاره به ضعف استانداردها، گفت: متأسفانه استاندارد جامع و یکپارچه‌ای برای تجهیزات تهویه مطبوع در کشور وجود ندارد و برخی ادارات استاندارد، به‌صورت سلیقه‌ای عمل می‌کنند. این ضعف، باعث شده است که کالاهای کم‌کیفیت و پرمصرف به‌راحتی وارد بازار شوند و مصرف‌کننده ناچار به خرید آنها باشد. انجمن سیستم‌های تهویه مطبوع در تلاش است تا با تدوین استانداردهای الزام‌آور، این خلأ را پر کند، اما بدون حمایت دولت و نظارت جدی بر بازار، این تلاش‌ها به نتیجه مطلوب نخواهد رسید.